Cadeirydd Hafal Elin Jones yn dathlu bywyd Dr William Price

Ar ddydd Llun 5ed Mawrth, roedd Cadeirydd Hafal Elin Jones a staff o Hafal Casnewydd wedi mynychu digwyddiad yn ystod prynhawn yn Rhydri a oedd yn deyrnged i Dr William Price.

Roedd llawer o bobl o’r ardal wedi mynychu’r digwyddiad a oedd yn cynnwys datgelu cofeb er anrhydedd am Dr. Price yn Waterloo Terrace, yn agos lle’r oedd wedi treulio ei blentyndod yn ar ddechrau’r 1800.

Roedd Dr. William Price yn feddyg ond roedd yn adnabyddus iawn am arloesi’r defnydd o amlosgi ym Mhrydain ac mae’n debyg fod afiechyd meddwl o’r enw paraphrenia arno.

Mae nodweddion paraphrenia yn cynnwys dyhead i ymgysylltu ag ymgyfreitha, ac mae hyn yn amlwg iawn yn ei yrfa ddiweddar, Roedd rhai o’r achosion yr oedd yn amddiffyn mor sgilgar yn y llys yn ymddangos yn rithdybiol (yn enwedig o ran perchnogaeth tir) ond roedd yn medru dadlau yn llwyddiannus wrth amddiffyn ei hun o ran achos amlosgi ei fab, mor hwyr â 1884.

Ar ôl datgelu’r gofeb gan Gyngor Bwrdeistrefol Caerffili, aeth pawb wedyn i Neuadd Blwyf Rhydri er mwyn anrhydeddu’r Cymro balch.

Un o’r siaradwyr gwadd oedd Cadeirydd Hafal Elin Jones, a oedd wedi siarad am orchestion Price.