Ymgyrch rygbi yn annog dynion i #bodynffrind a mynd i’r afael ag iechyd meddwl

ww

Wrth i gemau rhyngwladol yr Hydref gychwyn, mae’r bartneriaeth iechyd meddwl, Amser i Newid Cymru, wedi lansio ymgyrch newydd er mwyn helpu dynion i gefnogi ffrindiau sydd yn wynebu problemau iechyd meddwl a mynd i’r afael â’r stigma sy’n effeithio ar afiechyd meddwl.

Bydd yr ymgyrch #bodynffrind yn cael ei chynnal drwy gydol y gemau rygbi rhyngwladol yn ystod yr hydref a bydd yn annog dynion ar draws Cymru i ddefnyddio rygbi fel esgus er mwyn cysylltu â’i gilydd, dod at ei gilydd neu annog rhywun i siarad am afiechyd meddwl.

Mae 85% o ddynion yn dweud y byddent yn trafod unrhyw broblem iechyd meddwl gyda ffrindiau a theulu ond mae 23% o ddynion a 17% o ferched yn dweud bod mewn cwmni rhywun ag afiechyd meddwl yn eu gwneud yn anghyfforddus. Ac mae bron i 60% o ddynion sydd ag afiechyd meddwl yng Nghymru yn dweud y byddent yn newid eu hymddygiad neu’n osgoi sefyllfaoedd gan eu bod yn gwybod y byddai eu ffrindiau yn eu trin yn wahanol.

Wrth adeiladu ar ymgyrch Amser i Newid Cymru, sef ‘Be Extraordinary’, a enillodd wobr, mae’r ymgyrch yn ceisio dangos mai’r ffordd hawsaf i helpu rhywun sydd â phroblem iechyd meddwl yw drwy fod yn ffrind.

Mae’r ymgyrch yn cynnwys chwe unigolyn sydd wedi cael problemau iechyd meddwl ynghyd â ffrind sydd wedi eu cefnogi. Mae’r pâr yn ymddangos mewn fideos sydd wedi eu ffilmio mewn lleoliadau chwaraeon adnabyddus gan gynnwys Gerddi Soffia a maes iâ Cardiff Devils, yn trafod sut yr oedd medru siarad gyda ffrindiau wedi eu helpu. Bydd y fideos ar gael ar wefan a chyfryngau cymdeithasol Amser i Newid Cymru gyda straeon y parau hefyd ar bosteri a chardiau post.

Bydd hyn yn cael ei gefnogi gan 250,000 o fatiau cwrw yn seiliedig ar y thema rygbi sydd yn cael eu gwasgaru ar draws Cymru ac yn cynnig y neges syml sy’n annog dynion i “fod yn ffrind” a chychwyn sgwrs am iechyd meddwl.

Mae’n medru bod yn anodd cyfathrebu gyda dynion pan ddaw hi at afiechyd meddwl gydag arolwg a gynhaliwyd yn gynharach eleni yn dangos eu bod llawer llai tebygol na merched o ran gwybod y ffeithiau sylfaenol am iechyd meddwl, sydd yn golygu bod modd cael llawer iawn o gamddealltwriaeth.

Mae Amser i Newid Cymru yn gobeithio y bydd thema chwaraeon yr ymgyrch yn apelio atynt ac mae’r elusen yn gweithio ar hyn o bryd gydag Ymddiriedolaeth Pêl-droed Cymru er mwyn datblygu rhaglenni pellach ynghyd â chynnal trafodaethau gyda nifer o fudiadau chwaraeon eraill.

Mae Gleision Caerdydd hefyd wedi cefnogi’r ymgyrch. Dywedodd Ben Mottram, rheolwr cyfathrebu a chysylltiadau cyhoeddus Gleision Caerdydd, “Yng Ngleision Caerdydd, rydym yn cydnabod y ffaith fod afiechyd meddwl yn effeithio ar un o bob pedwar o’r boblogaeth a bod llawer yn ei chael hi’n anodd siarad am eu hiechyd meddwl eu hunain yn sgil stigma a gwahaniaethu; rydym wrth ein bodd yn cefnogi’r Ymgyrch Amser i Newid Cymru nesaf sydd wedi ei hanelu’n benodol at iechyd meddwl dynion.”

Dywedodd Antony Metcalfe, rheolwr rhaglen, Amser i Newid Cymru: “Pan fydd rhywun mynd yn sâl gyda phroblem iechyd meddwl, mae ffrindiau yn medru teimlo’n ansicr ynghylch sut i siarad gyda hwy am y peth. Mae’r camddealltwriaeth o ran iechyd meddwl yn medru arwain at bobl yn encilio o’r person sydd yn sâl, a hynny ar adeg pan eu bod angen eu ffrindiau fwyaf. Mae hyn yn medru golygu bod unigolion yn teimlo’n unig, wedi eu hynysu o weithgareddau bob dydd ac yn amharod i chwilio am help.

“Rydym yn gobeithio y bydd dynion sydd yn gwylio ein fideos yn medru uniaethu â’r awyrgylch chwaraeon yn ein hastudiaethau achos ac yn deall nad yw cychwyn y fath sgwrs gyda’u ffrindiau yn gorfod bod yn anod. Mae gemau rhyngwladol yr Hydref yn medru dwyn dynion ynghyd a chreu cyfle i siarad.

“Nid oes rhaid i bobl i fod yn arbenigwyr neu fynd ati i wneud rhywbeth anhygoel er mwyn helpu person sydd â phroblem iechyd meddwl – mae ond angen bod yn ffrind. Yr unig beth sydd angen gwneud yw parhau gyda’ch gweithgareddau bobo dydd, megis danfon neges destun atynt, eu gwahodd am goffi, dod ynghyd i wylio’r gêm. Mae yna nifer o ffyrdd bychain y mae modd i chi eu cefnogi ac mae hyn yn medru effeithio’n sylweddol ar eu hadferiad.”

Dywedodd Neil Ward, prif weithredwr Ymddiriedolaeth Pêl-droed Cymru, “Mae pob aelod o’r tîm angen cymorth y chwaraewyr o’i gwmpas, yn union fel y mae person sy’n dioddef afiechyd meddwl angen cymorth gan eu ffrindiau. Dyna paham ein bod mor frwdfrydig i helpu Amser i Newid Cymru i fynd ati i chwalu’r rhwystrau sydd o gwmpas iechyd meddwl ac rydym wrth ein bodd yn cefnogi’r ymgyrch hon.

“Mae afiechyd meddwl yn effeithio ar un o bob pedwar ohono, sydd yn golygu ein bod oll yn debygol o adnabod rhywun sydd â phroblem iechyd meddwl. Eto, mae’n rhywbeth y mae llawer ohonom, yn enwedig dynion, yn ei chanfod hi’n anodd ei drafod.”

Os mae rhywun yr ydych yn ei adnabod yn dioddef problem iechyd meddwl, mae yna bethau y medrwch eu gwneud er mwyn eu helpu. Ewch i wefan Amser i Newid Cymru yma – www.timetochangewales.org.uk neu www.facebook.com/ttcwales er mwyn gwylio fideos yr ymgyrch a derbyn cyngor ymarferol ar sut i’w cefnogi:

  • Byddwch yn ffrind – parhewch i wneud y pethau yr ydych wedi gwneud gyda’ch gilydd erioed.
  • Arhoswch yn rhan o’u bywydau – byddwch yno ar eu cyfer a neilltuwch amser er mwyn cadw mewn cysylltiad. Bydd eich cymorth yn helpu eich adferiad.
  • Os ydy rhywun yn siarad â chi am eu problem, peidiwch â’i diystyru. Gofynnwch iddynt sut y gallwch eu cefnogi.
  • Peidiwch â diffinio pobl yn ôl eu problemau iechyd meddwl.
  • Meddyliwch am eich ieithwedd; mae defnyddio “nutter,” “crazy,” “psycho” yn medru peri loes.

Amser i Newid Cymru yw’r ymgyrch genedlaethol gyntaf sydd yn ceisio rhoi diwedd ar y stigma a’r gwahaniaethu sydd yn wynebu pobl sydd â phroblemau iechyd meddwl yng Nghymru. Mae’n cael ei harwain gan dair o brif elusennau iechyd meddwl Cymru, sef Gofal, Hafal a Mind Cymru ac yn cael ei hariannu gan y Loteri Fawr, Comic Relief a Llywodraeth Cymru.