BLOG JO: “MENTALLY F***ING ILL”? RYDYM YN HAEDDU GWELL NA HYN!

Yn fy mhlog diwethaf, roeddwn wedi siarad am y modd y dylai cleifion gael eu trin yn well o dan y  ddeddfwriaeth iechyd meddwl drwy dderbyn hawliau cyfreithiol sydd yn taro cydbwysedd ag elfen orfodol y Ddeddf Iechyd Meddwl gyfredol: ’’Roeddwn wedi siarad am yr angen am hawliau cyfreithiol ir triniaeth ar gofal sydd yn cael eu rhoi cyn bod unigolyn yn cael ei orfodi i aros yn yr ysbyty.

Ond y tro hwn, rwyf am drafod ein hawl i dderbyn gofal safonol sydd yn berthnasol ar ôl i ni ddod o dan bwerau’r Ddeddf  (mae hyn yn wahanol i’r hawl i herio’r penderfyniad i’ch cadw a’ch gorfodi i aros yn yr ysbyty – byddaf yn trafod hyn yn y dyfodol)…

Rwy’n gwybod o brofiad personol fod ysbytai yn medru bod yn llefydd brawychus. Mae profiadau cleifion sydd o dan y Ddeddf yn medru bod yn arswydus. Ac felly, pan ddaw hi at hawliau cleifion a gofalwyr, mae’n le da i ddechrau. 

Dyma’r hawliau yr wyf yr wyf yn credu y dylai cleifion – sydd yn cael eu gorfodi i aros yn yr ysbyty – eu derbyn:

  • Hawl gyfreithiol i awyrgylch ysbyty safonol. Pan fydd cleifion yn colli eu rhyddid yn sgil eu hafiechyd, dylent gael yr hawl i awyrgylch ysbyty sydd o safon uchel, yn gyfforddus ac yn therapiwtig. Wedi’r cyfan,  mae pobl yn medru cael eu gorfodi i aros yn yr ysbyty, a hynny heb wneud dim o le. Felly, dylent o leiaf fedru disgwyl eu bod yn mynd i gael eu cadw mewn awyrgylch dymunol sydd yn cynnig llety o’r un safon â’r hyn a geir mewn gwesty, nid hostel, a dylai fod yn groesawgar i deuluoedd a gofalwyr.
  • Hawl gyfreithiol i gael eich trin â pharch.  Mae llawer o bobl yr wyf wedi siarad gyda hwy wedi cael profiadau truenus iawn. Maent wedi teimlo fel dinasyddion eilradd pan eu bod yn gleifion sydd yn derbyn gwasanaeth. Pan oeddwn yn yr ysbyty, cefais y llysenw   “MFI” gan rai aelodau o staff – a oedd yn golygu “Mentally F***ing Ill”. Nid dyna’r ffordd i barchu claf.   
  • Hawl gyfreithiol at breifatrwydd, gan gynnwys ystafell ymolchi en-suite fel rhywbeth safonol.

A yw hyn yn realistig? Rwy’n credu fod hyn yn bosib – os ceir Deddf newydd sydd yn sefydlu’r egwyddor o osod y fath safonau, yna byddai modd ei hatgyfnerthu drwy God Ymarfer sydd yn gosod y safonau disgwyliedig fel sydd wedi eu hamlinellu uchod: byddai modd herio hyn yn gyfreithiol pe na bai sefydliadau yn cydymffurfio gyda’r Cod.  

Wrth gwrs, byddai yna ddadl yn gyntaf ynglŷn â natur y safonau ond byddai modd gwella’r safonau dros gyfnod o amser drwy ddiwygio’r Cod.

A phwynt arall – pe bai’r safonau yma yn eu lle, byddai’r angen am driniaeth orfodol yn lleihau gan y byddai mwy o gleifion yn cytuno bod angen iddynt fynd i’r ysbyty! Byddai hynny yn beth gwych ynddo’i hun!   A ydych yn cytuno gyda’r pwyntiau yma – ac a ydych yn credu y dylai cleifion – sydd o dan bwerau’r  Ddeddf –  feddu ar hawliau eraill? Cysylltwch gyda mi er mwyn rhannu eich barn!

Blog Jo