Yr elusen iechyd meddwl Gymreig Hafal yn ymateb i’r adolygiad o’r Timau Iechyd Meddwl Cymunedol

Wrth ymateb i’r “Adolygiad Thematig Cyfun o’r Timau Iechyd Meddwl Cymunedol” gan Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru ac Arolygiaeth Gofal Cymru, dywedodd Prif Weithredwr Hafal Alun Thomas:

“Mae’r Adolygiad yn cydnabod yr anghysondeb a’r amrywiaeth mewn safonau, cysondeb ac argaeledd y driniaeth, gofal a’r cymorth sydd yn cael eu darparu gan y Timau Iechyd Meddwl Cymunedol ar draws Cymru, ac mae’r ‘loteri cod post’ yn sicr yn rhywbeth sydd yn cael ei brofi gan ein cleientiaid a’n Aelodau.

“Rydym yn poeni yn benodol am y ffaith sydd wedi ei chydnabod o ran diffyg cynnwys defnyddwyr gwasanaeth a gofalwyr wrth i’r Cynlluniau Gofal a Thriniaeth gael eu hysgrifennu. Mae’r Adolygiad yn methu’r pwynt nad yw’n Gynllun Gofal fel sydd wedi ei ddiffinio yn y gyfraith os nad yw’r  defnyddwyr gwasanaeth a gofalwyr wedi cyfrannu tuag at ei lunio: felly, mae’r honiad fod 89% o ddefnyddwyr gwasanaeth wedi derbyn Cynllun Gofal  “dilys” yn gamarweiniol gan fod y rhan fwyaf o’r Cynlluniau yma wedi eu hysgrifennu heb gynnwys y defnyddwyr gwasanaeth.  Yr hyn sydd yn eglur yn yr Adolygiad yw bod yna nifer o achosion lle y mae’r Timau Iechyd Meddwl Cymunedol  ond yn esgus cynnwys eraill yn y broses o ysgrifennu cynlluniau gofal, yn amddifadu defnyddwyr gwasanaeth o’u hawl gyfreithiol i dderbyn cynllun gofal cynhwysfawr y mae hwy a’u gofalwyr wedi chwarae rhan yn ei ddatblygu ac sydd yn adlewyrchu eu barn a’u hamcanion.

“Mae’r broblem hon nid yn unig yn ymwneud ag adrodd anghywrain ond mae hefyd yn amlygu’r ffaith fod yna gyfle sylweddol yn cael ei golli. Mae Cynlluniau Gofal a Thriniaeth yn gyfle i foderneiddio’r gwasanaethau ac yn adlewyrchu gwerth y broses o gyd-gynhyrchu sydd wrth wraidd dulliau Llywodraeth Cymru tuag at iechyd a gwasanaethau cymdeithasol.

“Mae’r Adolygiad hefyd yn cadarnhau profiadau cynifer o’n Aelodau, yn cydnabod fod rhai defnyddwyr gwasanaeth yn profi oedi pan yn cael eu hatgyfeirio at Dimau Iechyd Meddwl Cymunedol.  O ganlyniad, maent yn medru profi argyfwng a’n gorfod mynd i’r Adran Damweiniau Brys. Pan fydd person yn cael ei atgyfeirio at wasanaethau eilaidd, mae’n hanfodol eu bod yn derbyn y gwasanaethau yma cyn gynted ag sydd yn bosib. Mae’n annerbyniol fod oedi o ran derbyn triniaeth yn medru arwain at argyfwng ac o bosib yn golygu bod pobl yn gorfod mynd i’r ysbyty – a hynny ar gost sylweddol i’r unigolyn a’r GIG.

“Mae’r  Adroddiad hefyd yn gywir wrth gydnabod nad yw gwasanaethau seicolegol neu therapiwtig ar gael yn aml, i bobl sydd yn derbyn gwasanaethau eilaidd ac angen eu derbyn fwyaf ac mae’r Adolygiad yn gywir yn galw am gamau brys er mwyn mynd i’r afael a’r diffyg hwn.

“Fel elusen sydd yn cael ei harwain gan ddefnyddwyr gwasanaeth a gofalwyr, byddem yn croesawu’r cyfle i weithio gyda’r Timau Iechyd Meddwl Cymunedol er mwyn mynd i’r afael gyda hyn. Mae diddordeb gennym hefyd  i weithio gyda’r naill arolygiaeth a’r llall +a’u helpu i sicrhau bod cynnwys defnyddwyr a gofalwyr yn faen prawf craidd wrth iddynt asesu a sgorio gwasanaethau “