BLOG JO: GWNEUD Y GYFRAITH YN GYFAILL I NI, NID YN ELYN

Fy enw i yw Jo ac mae afiechyd meddwl arnaf. O ganlyniad, rwyf wedi gorfod derbyn yr hyn sydd gan y Ddeddf Iechyd Meddwl i’w gynnig – ac rwyf dal yn cael fy effeithio gan y Ddeddf hyd heddiw.

Yn y gorffennol, rwyf wedi cael fy ngorfodi i dderbyn triniaeth; roedd ychydig o’r driniaeth yma yn hynod annymunol a hyd yn oed yn frawychus. Mae’r Ddeddf hyd heddiw wedi cael effaith sylweddol ar sut wyf yn medru byw fy mywyd.

Dyma pam fy mod am sicrhau fod pobl fel fi yn cael dweud eu dweud ynglŷn â’r modd y dylid diwygio’r Ddeddf.  

Yn 2018, roedd Llywodraeth y DU wedi comisiynu Adolygiad annibynnol a oedd yn ystyried sut i wella’r Ddeddf Iechyd Meddwl. Roedd yr Adolygiad wedi cyhoeddi ei adroddiad ym mis Rhagfyr.   

Mae’r Llywodraeth wedi ymrwymo i gyflwyno deddfwriaeth a fydd yn gweithredu dau o argymhellion yr Adolygiad. Ond nid ydym yn credu fod hyn yn ddigon – ac nid ydym yn credu fod yr Adolygiad wedi ystyried profiad cleifion o’r Ddeddf.

Pam nad ydym yn medru llunio cyfraith sydd yn gyfaill i gleifion?

Cyn y Nadolig, roeddem wedi siarad gyda mwy na 100 o ddefnyddwyr gwasanaeth a gofalwyr  ynglŷn â’u profiad o dderbyn gwasanaethau o dan y Ddeddf Iechyd Meddwl.  Rydych yn medru darllen y canlyniadau yma.

Roedd yr arolwg wedi dweud wrthym:

  • Mae’r rhan fwyaf ohonom yn cytuno bod angen deddfwriaeth fel modd o gadw pawb yn ddiogel pan fydd rhywun yn profi afiechyd meddwl.
  • Mae angen darparu cymorth gwell pan fydd rhywun yn sâl am y tro cyntaf fel bod modd i ni osgoi argyfwng.
  • Mae angen gwneud mwy o ymdrech i sicrhau cydymffurfiaeth wirfoddol gyda thriniaeth, a lle bo’n angenrheidiol, gofal ysbyty.

Wrth siarad gyda chleifion a gofalwyr, roedd y cwestiynau clir yma wedi dod i’r amlwg:

  • Sut ydym yn medru taro cydbwysedd rhwng gorfodaeth a hawliau newydd?
  • Sut ydym yn medru gwneud ysbytai yn llefydd cyfforddus, diogel a pharchus?
  • Sut ydym yn medru lleihau defnydd o’r Ddeddf?
  • Sut ydym yn medru llunio cyfreithiau sydd yn ennyn ymddiriedaeth y defnyddwyr a’r gofalwyr – a hyd yn oed yn sicrhau bod unrhyw Ddeddf newydd/diwygiedig yn “gyfaill i gleifion”?

A ydych chi yn medru fy helpu i ateb y cwestiynau yma? Os ydych yn ddefnyddiwr gwasanaeth neu’n ofalwr,  a ydych yn medru fy helpu i ateb y cwestiynau yma? Os ydych yn ddefnyddiwr gwasanaeth neu’n ofalwr, neu’n rhywun sydd yn ymddiddori yn y materion yma, rwyf am glywed wrthych.

Rydych yn medru cysylltu gyda mi ar e-bost – josblog@hafal.org neu rydych yn medru ymateb i’r hyn yr wyf yn gosod ar dudalennau Hafal Facebook a Twitter.

Gyda’n gilydd, rydym yn medru ymladd dros Ddeddf Iechyd Meddwl sydd yn deg ac yn ffocysu ar anghenion defnyddwyr gwasanaeth a gofalwyr ac sydd yn gweithio o fewn cyd-destun unigryw Cymru.

Rwyf yn disgwyl ymlaen at glywed wrthych – a byddaf yn eich diweddaru cyn hir. 

Blog Jo